|
Nếu phần Phụng Vụ Lời Chúa là sự chuẩn bị
tâm hồn tín hữu để đi vào gặp gỡ Đức Kitô thì Phụng Vụ Thánh
Thể là một cuộc gặp gỡ thật sự với Ngài. Chẳng những chỉ đối
mặt, chào hỏi, bắt tay thôi mà là một sự tan biến, nhiệm
hiệp, đồng hóa… Chúa trong con và con trong Chúa. Ôi! Còn
diễm phúc tuyệt vời nào bằng được chính Con Chúa Trời cao cả
ngự vào cung lòng nhỏ bé của chúng ta. Ý thức được tình yêu
cao vời Chúa dành cho ta qua Bí Tích Thánh Thể và sự bất
toàn của thân phận con người bé nhỏ, chúng ta cùng tìm hiểu
nghi thức bẻ bánh mà Giáo Hội cử hành để tưởng nhớ lại cuộc
Vượt Qua của Đức Kitô, để rồi chuẩn bị tâm hồn mình và giúp
các em hs chuẩn bị tâm hồn chu đáo hơn để xứng đáng đón rước
Chúa và đi vào nhiệm hiệp với Ngài.
DÂNG LỄ:
Lời nguyện giáo dân kết thúc phần Phụng
Vụ Lời Chúa, chủ tế tiến lên bàn thờ. Từ giây phút này, bàn
thờ là trung tâm của Thánh Lễ. Bàn thờ là bàn của Chúa, nơi
sắp diễn lại bữa tiệc Đức Kitô dùng bữa với các môn đệ trong
buổi chiều thứ năm Tuần Thánh. Nhưng đó cũng là nơi gợi lại
bánh Chúa Giêsu đã bẻ ra và rượu Người đã chia cho các tông
đồ, sau khi Người sống lại. Ngày nay, Chúa Giêsu Kitô hiện
diện trong cộng đoàn tín hữu, trong Linh mục chủ tế, trong
Lời của Người, bây giờ Người lại sắp hiện diện trong hình
bánh và hình rượu. Vì thế, Hội Thánh hoan hỷ và tri ân cử
hành lễ tế giao ước mới. Mỗi khi bẻ bánh, là chúng ta sống
lại cuộc Vượt Qua của Chúa Kitô, với niềm mong chờ ngày
Người trở lại.
Bánh và rượu cần dùng cho bữa tiệc của
Chúa được mang lên bàn thờ, tốt hơn là do các giáo dân mang
lên. Chủ tế nhận bánh và rượu. Đôi khi cũng có thầy Phó tế
giúp chủ tế nhận những thứ này. Sau khi đổ rượu vào chén và
pha thêm chút nước như thói quen thời Chúa Giêsu, chủ tế lần
lượt đặt bánh và rượu lên bàn thờ. Đang khi đó, chủ tế đọc
kinh chúc tụng Chúa tạo thành, nhắc lại phần cộng tác của
con người vào công trình sáng tạo và khẩn nài cho cộng đoàn
nhận được ơn ích thiêng liêng khi tham dự Tiệc Thánh Thể.
Sau đó, chủ tế rửa tay. Cử chỉ này tượng trưng hành vi thanh
tẩy tâm hồn. Và sau khi kêu gọi Tín hữu cầu nguyện “ xin
cho lễ tế này làm vinh danh Chúa và cứu độ muôn người ” ,
chủ tế đọc lời nguyện hiến lễ. Lời nguyện này là mối
dây liên kết giữa việc đưa các lễ vật được đặt trên bàn thờ
và kinh tạ ơn. Mọi người thưa “Amen” để biểu lộ sự
đồng tình.
KINH TẠ ƠN
Kinh tạ ơn là tâm điểm của thánh lễ. Đó
vừa là một lời nguyện ca tụng do chủ tế kết hợp mật thiết
với cộng đoàn đọc lên, vừa là một hành động thánh thiêng,
bởi vì chính khi đọc kinh này mà bánh và rượu biến thành
Mình và Máu Chúa Kitô.
“Đang bữa ăn, Đức Giêsu cầm lấy bánh,
dâng lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho môn đệ... Người lại
cầm lấy chén rượu, dâng lời tạ ơn, rồi trao cho môn đệ...
(Mt 26,26-27).
Kinh tạ ơn trước hết là một kinh ngợi
khen Ba Ngôi Thiên Chúa: Dâng lên Chúa Cha nhờ Chúa Kitô
trong Chúa Thánh Thần; tính cách ngợi khen của kinh này thấy
rõ và nổi bật trong lời tung hô kết thúc để xưng tụng Ba
Ngôi Thiên Chúa.
Ở giữa kinh tạ ơn, có lời tường thuật
việc Chúa lập phép Thánh Thể: Linh mục đọc lại những lời
Chúa đã nói, và làm lại những cử chỉ Chúa đã làm khi Người
cầm lấy bánh và rượu xưa kia: “Nầy là mình Thầy hy sinh
vì anh em... Nầy là máu Thầy, đổ ra để lập Giao Ước mới ngàn
đời tồn tại…”.
HIỆP LỄ
Các nghi thức khai mạc phần hiệp lễ bắt
đầu bằng kinh Lạy Cha là kinh Đức Giêsu đã dạy cho các môn
đệ và cũng là kinh riêng của những người đã chịu Phép Rửa.
Trong kinh này, Đức Giêsu dạy chúng ta xin Thiên Chúa ban
lương thực hằng ngày và tha tội cho chúng ta. Thật không còn
cách nào tốt hơn để chuẩn bị chúng ta rước lễ, cho bằng nói
lên rằng chúng ta đói và cần bánh ban sự sống, cũng như khẩn
nài Chúa thanh tẩy chúng ta, kẻo chúng ta rước mình Chúa một
cách bất xứng (1 Cr 11,27). Trong kinh này, chúng ta cũng
xin: “Xin Cha tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha
kẻ có nợ chúng con”. Lời kêu mời tha thứ cho nhau được
kèm trong lời chúc bình an của Linh mục nói với giáo dân.
Sau đó, linh mục đề nghị giáo dân bày tỏ tình đoàn kết của
họ với nhau trong Đức Kitô bằng một cử chỉ thân mật:
“Anh chị em hãy chúc bình an cho nhau”.
Bẻ Bánh.
Bẻ bánh để chia cho nhau là một nhu cầu
vật chất, nhưng cũng là một nét biểu dương đặc biệt tình
đoàn kết với nhau và là một kỷ niệm của cuộc Thương Khó. Đức
Giêsu đã làm cử chỉ này khi Người hóa bánh ra nhiều để nuôi
dân chúng (Mt 14,19), khi lập phép Thánh Thể, và lúc hiện ra
với các môn đệ trên đường Emmau (Lc 20,35). Chính vì thế,
đối với người Kitô hữu, bẻ bánh đã trở nên một trong những
nghi thức đặc biệt nhất khi cử hành bữa tiệc của Chúa. Đang
khi Linh mục bẻ bánh rồi bỏ một miếng vào chén thánh để chỉ
Đức Kitô sống lại, thì cộng đoàn khẩn cầu Con Chiên đã được
hiến tế cho chúng ta trong bữa tiệc Vượt Qua: “Xin
thương xót chúng con”.
Rước Lễ.
Linh mục nâng Mình Chúa lên và nói:
“Đây Chiên Thiên Chúa”. Đó là nhừng lời thánh Gioan nói
khi giới thiệu Đức Giêsu với các môn đệ của ông trên bờ sông
Giođan. Cộng đoàn đọc lời kinh khiêm tốn của viên đại đội
trưởng: “Lạy Chúa, con chẳng đáng Chúa ngự vào nhà con”
để đáp lại (Mt 8,8).
Linh mục rước Mình và Máu Chúa trước.
Rồi một thầy Phó tế hay Linh mục khác, hoặc có khi là giáo
dân, giúp chủ tế trao Mình Thánh Chúa cho người rước lễ. Khi
phân phát Mình Thánh Chúa cho giáo dân, đưa bánh thánh và
nói: “Mình Thánh Chúa Kitô”; giáo dân thưa “Amen”. Khi
đưa chén thánh thì nói: “Máu Thánh Chúa Kitô”, và giáo dân
trả lời “Amen”.
Rước lễ xong, mọi người yên lặng hồi
tâm một lúc lâu, ca đoàn hát tạ ơn. Rồi chủ tế dâng lên một
lời nguyện cuối cùng, nhân danh cộng đoàn để xin cho Mình và
Máu Thánh Chúa sinh công hiệu trong linh hồn những người
rước lễ. Giáo dân thưa “Amen”.
Phần trên đây tôi trích ý trong bài
viết về Thánh Lễ của Giáo Phận Vĩnh Long để chúng ta hiểu
thêm về các nghi thức trong phần Phụng Vụ Thánh Thể. Bây giờ
đến lượt chúng ta, là những giáo lý viên, chúng ta đã
giúp các em chuẩn bị tâm hồn thế nào cho xứng đáng để lên
rước Chúa? Có nhiều người đổ hết trách nhiệm cho GLV nào
hướng dẫn lớp Xưng Tội - Rước Lễ lần đầu. Coi chừng chúng ta
có lỗi với Chúa bởi vì các em học rồi sẽ quên, nếu chúng ta
không nhắc lại những việc phải làm để chuẩn bị tâm hồn lên
rước Chúa trong những năm sau lớp XT – RL.
Lần tới vào lớp giáo lý, GLV thử hỏi
các em có mấy việc phải làm để chuẩn bị tâm hồn cho xứng
đáng để tham dự Thánh Lễ và Rước Lễ. Tôi dám chắc không em
nào trả lời đầy đủ tất cả ba điều cần chuẩn bị, đó là:
-
Sạch tội
trọng - Nếu còn mắc tội trọng phải đi xưng tội xong mới
được lên rước lễ.
-
Tưởng nhớ
tới Chúa, có ý ngay lành và ước ao được rước Ngài.
-
Giữ chay
một giờ đồng hồ trước khi lên rước lễ.
Rồi GLV khai triển thêm các ý đó. Thí
dụ hỏi các em tội trọng là những tội nào? Hay giữ chay một
tiếng trước khi rước lễ nghĩa là gì? Tôi thiết nghĩ nếu GLV
ý thức được trách nhiệm của mình đối với Chúa và đối với các
em thì thỉnh thoảng nên nhắc lại mấy việc này để các em nhớ
và làm cho đúng. Tôi xin kể lại đây một chuyện buồn này mà
chính mắt tôi thấy trong một Thánh Lễ dành cho Thiếu Nhi ở
gx tôi.
Hôm ấy gần đến phiên tôi đi lên rước
Chúa thì các em hàng ghế trên tôi cũng đứng lên, tôi nhìn
thấy một em hs lớp 5 cũng đi lên, vừa định đi thì mẹ em này
kêu em lại bảo em nhã gum ra, bà đưa tay cho em nhã gum ra
trên tay bà và sau đó cho em lên rước lễ. Tôi cố đi nhanh
lên để muốn bảo em trở về chỗ ngồi không nên lên rước lễ,
nhưng vì tôi cách em mấy người nữa nên không thể nói với
theo được và tôi cũng không muốn làm xáo trộn trong Nhà Thờ
và chia trí người khác nên thôi, cứ để cho em tiến lên rước
Chúa mà trong lòng tôi buồn lắm! Sau Thánh Lễ, tôi gặp riêng
em và nhắc em không được nhai gum trong Thánh Lễ và hơn nữa
phải giữ chay một giờ trước khi rước lễ có nghĩa là không
được ăn kẹo hay nhai gum vì nó có vị ngọt trong đó, sẽ phá
chay. Sau đó, tôi đến gặp gv dạy Giáo Lý lớp đó nên nhắc
chung trong lớp cho các em về tình trạng này. Nếu chúng ta
không nhắc các em những điều này thì Chúa Giêsu bị xúc phạm
vô cùng các bạn ơi!
Mùa Chay về, mùa của hoán cải
và đổi mới, mùa của chuẩn bị tâm hồn để sống lại cuộc thương
khó và Phục Sinh của Chúa. Ước gì GLV chúng ta, trong khi
chuẩn bị tâm hồn mình, cũng đừng quên nhắc các em đi làm hòa
với Chúa và tha nhân, và rồi khuyến khích các em tham dự
những nghi thức của Tam Nhật vượt qua với kỷ niệm bữa tiệc
ly, Đàng Thánh Giá, Lễ Hy Tế trên đồi máu và Thánh Giá là
đỉnh cao của Tình Yêu Chúa dành cho chúng ta. Chắc chắn, GLV
nên có activities về Thánh Giá Chúa cho các em suy niệm
trong Mùa Chay này, để khi nhìn vào Thánh Giá Chúa, tôi tin
chắc, tâm hồn các em sẽ mềm ra, để cho Chúa biến đổi… Và đó
cũng chính là mục đích của ít nhất là một lần “Gặp Gỡ Đức
Kitô” mà HĐGM Hoa Kỳ đặt ra trong năm học này. |